İp kullanırken sürekli liflerin birbirinden ayrıldığını, ipin kabardığını veya yüzeyinin kısa sürede tüylendiğini fark ediyorsanız bunun birkaç nedeni olabilir.
İlk ihtimal ipin yapısıdır.
İkinci ihtimal ise ipin gereğinden uzun kesilmesidir. Uzun ip, kumaşın içinden defalarca geçerken daha fazla sürtünmeye maruz kalır. Bu nedenle ipi mümkün olduğunca kontrol edilebilir uzunlukta kullanmak pratik bir avantaj sağlar.
Üçüncü ihtimal iğnedir. Kumaşın deliklerine uygun olmayan veya ucu fazla sivri bir iğne ipliği ve kumaşı gereksiz yere zorlayabilir.
Dolayısıyla “ip kötü” demeden önce ip + iğne + kumaş + kullanım uzunluğu dörtlüsünü birlikte değerlendirmek daha doğru.
7. Erkeklerin Pratik, Kadınların Sosyal Bakış Açısı Meselesine Nasıl Bakmalı?
El işi konusunda kadınları yalnızca “duygusal”, erkekleri ise yalnızca “pratik” olarak sınıflandırmak bence doğru değil. Aynı kişi bir projede estetik ve hatıra değerini önemserken başka bir projede dayanıklılık ve maliyeti önceleyebilir.
Fakat topluluk tartışmalarında iki farklı yaklaşım gerçekten görülebiliyor.
Sonuç odaklı yaklaşan biri için soru genellikle şu olabilir:
“İp ne kadar dayanıklı, kaç metre gidiyor, renk bırakıyor mu ve çalışmanın tamamlanması ne kadar sürüyor?”
Sosyal ve duygusal tarafı önemseyen biri ise:
“Bu renk hediyeyi vereceğim kişinin tarzına uyuyor mu, yıllar sonra aynı canlılıkta kalır mı, bu çalışma bir anıyı taşıyabilir mi?”
Bunlar birbirinin alternatifi olmak zorunda değil.
Örneğin aileden kalan bir motifin yeniden işlenmesi, yalnızca teknik bir üretim değildir. Renk seçimi, motifin korunması ve kumaşın dayanıklılığı kültürel hafızayla da ilişkilidir. DMC de el sanatlarının topluluk ve kültürler arasında bağ kurabildiğini ve kuşaklar arasında aktarım sağlayabildiğini vurguluyor. DMC
Dolayısıyla “iyi etamin ipi” hem teknik hem de kişisel bir ölçüt taşıyabilir.
8. Ekonomik Açıdan Bakınca Ucuz İp Her Zaman Ekonomik Değil
Burada basit bir hesap yapmak faydalı.
Diyelim ki bir projede 20 farklı renk kullanıyorsunuz. Her renkte birkaç metre tasarruf etmek önemsiz görünebilir. Fakat büyük bir çalışma boyunca ipteki kopmalar, renk tutarsızlıkları veya gereksiz tüylenme nedeniyle aynı bölümü yeniden işlemek zorunda kalırsanız zaman maliyeti ortaya çıkar.
Örneğin bir motifi yeniden yapmak 30 dakika sürüyorsa ve bunu 6 kez yaşadığınızı düşünelim:
30 dakika × 6 = 180 dakika
Yani yalnızca üç saat.
İpin fiyatındaki küçük farkın yanında üç saatlik emek çok daha büyük bir maliyet haline gelebilir.
Bu nedenle ip fiyatını yalnızca “çilesi kaç lira?” şeklinde değil, kullanılabilir metre + renk tutarlılığı + çalışma süresi + hata riski üzerinden değerlendirmek daha anlamlı.
9. Parlak İpler Her Desene Uygun mu?
Pamuklu klasik iplerin dışında metalik veya simli ipler de kullanılabiliyor. Örneğin DMC'nin Mouliné Étoile serisinde pamuk ve metalik poliamid kombinasyonu bulunuyor; ürün 6 ayrılabilir telden oluşuyor ve 8 metrelik çileler halinde sunuluyor. DMC B2B
Böyle ipler yıldız, kar tanesi, takı, gece manzarası veya ışık vurgusu gibi belirli alanlarda güzel sonuç verebilir.
Ama bütün deseni parlak iplikle yapmak her zaman daha iyi bir fikir değil.
Çünkü ipteki parlaklık, desenin ana çizgileriyle rekabet edebilir. Burada tasarım açısından “daha fazla efekt = daha iyi sonuç” şeklinde bir denklem kurmamak gerekiyor.
Bazen yalnızca birkaç ilmekte kullanılan parlak ip, yüzlerce mat ilmeğin arasında çok daha güçlü bir görsel etki oluşturabilir.
10. İyi Etamin İpi Alırken Hızlı Kontrol Listesi
Alışveriş sırasında şu maddelere bakılabilir:
• İçeriği: Pamuk oranı ve kullanılan lif türü belirtilmiş mi?
• Tel yapısı: İp ayrılabilir katlardan mı oluşuyor?
• Lif kalitesi: Hafifçe çekildiğinde aşırı tüylü veya düzensiz hale geliyor mu?
• Renk: Aynı renk numarasının farklı çilelerinde belirgin ton farkı var mı?
• Renk haslığı: Üretici yıkama ve solma dayanıklılığı hakkında bilgi veriyor mu?
• Kumaş uyumu: 11, 14, 16 veya 18 count gibi kullandığınız kumaşla uygun mu?
• Projenin amacı: Dekoratif tablo mu, yıkanacak bir ürün mü?
• Tel sayısı: Desenin dolgunluğu için kaç tel gerektiği konusunda üretici veya desen açıklaması ne söylüyor?
DMC'nin Aida rehberinde 14 count kumaşın başlangıç için önerilmesinin nedeni de burada anlam kazanıyor: Daha büyük ve belirgin delikler, yeni başlayan kişinin ilmekleri düzenli yerleştirmesini kolaylaştırıyor. DMC
11. Bence Asıl Mesele “En İyi İp” Değil, “Doğru Eşleşme”
Etamin ipini tek başına değerlendirmek biraz eksik kalıyor.
İyi sonuç aslında şu dört unsurun kesişiminden çıkıyor:
İp kalitesi + kumaş sıklığı + tel sayısı + desenin amacı.
14 count Aida üzerinde basit bir başlangıç deseni yapan kişi için kolay ayrılan, düzenli yapılı pamuklu bir ip yeterli olabilir.
18 count üzerinde çok detaylı bir portre çalışan kişi için ise daha kontrollü ve ince bir ip kullanımı önem kazanabilir.
Çanta veya tekstil ürünü yapan kişinin önceliği renk dayanıklılığı ve yıkama davranışı olabilir.
Hatıra amaçlı bir pano yapan kişinin ise renk doğruluğu, zaman içinde solma ve işin görsel bütünlüğü daha önemli hale gelebilir.
Yani “Şu ip iyidir, şu ip kötüdür” demek yerine kullanım senaryosuna bakmak çok daha doğru.
Forumda Asıl Merak Ettiğim Şeyler
Siz etamin ipi seçerken ilk olarak neye bakıyorsunuz?
İpin markası mı, pamuk oranı mı, renk seçenekleri mi, yoksa fiyatı mı daha belirleyici oluyor?
14 count, 16 count ve 18 count kumaşlarda aynı ipi farklı tel sayılarıyla kullananlarınız varsa sonuç nasıl değişti?
Bir de özellikle büyük projelerde merak ediyorum: Ucuz bir ip kullanıp sonradan renk veya tüylenme problemi yaşayan oldu mu? Ya da başlangıçta pahalı bulduğunuz bir ipin uzun vadede aslında daha ekonomik olduğunu düşündünüz mü?
Bence en faydalı deneyimler tam burada ortaya çıkıyor. Çünkü katalogdaki teknik bilgiler ipin özelliklerini anlatıyor; fakat yüzlerce ilmek sonrasında ipin elde nasıl davrandığını, ne kadar dolaştığını ve bitmiş çalışmanın yıllar sonra nasıl göründüğünü en iyi gerçek kullanıcı deneyimleri gösteriyor.
Kaynaklar: DMC'nin iplik teknik bilgileri, Aida kumaş rehberi, kumaş hazırlama ve bitmiş kanaviçe bakım/yıkama yönergeleri. DMC+3DMC+3DMC+3
İlk ihtimal ipin yapısıdır.
İkinci ihtimal ise ipin gereğinden uzun kesilmesidir. Uzun ip, kumaşın içinden defalarca geçerken daha fazla sürtünmeye maruz kalır. Bu nedenle ipi mümkün olduğunca kontrol edilebilir uzunlukta kullanmak pratik bir avantaj sağlar.
Üçüncü ihtimal iğnedir. Kumaşın deliklerine uygun olmayan veya ucu fazla sivri bir iğne ipliği ve kumaşı gereksiz yere zorlayabilir.
Dolayısıyla “ip kötü” demeden önce ip + iğne + kumaş + kullanım uzunluğu dörtlüsünü birlikte değerlendirmek daha doğru.
7. Erkeklerin Pratik, Kadınların Sosyal Bakış Açısı Meselesine Nasıl Bakmalı?
El işi konusunda kadınları yalnızca “duygusal”, erkekleri ise yalnızca “pratik” olarak sınıflandırmak bence doğru değil. Aynı kişi bir projede estetik ve hatıra değerini önemserken başka bir projede dayanıklılık ve maliyeti önceleyebilir.
Fakat topluluk tartışmalarında iki farklı yaklaşım gerçekten görülebiliyor.
Sonuç odaklı yaklaşan biri için soru genellikle şu olabilir:
“İp ne kadar dayanıklı, kaç metre gidiyor, renk bırakıyor mu ve çalışmanın tamamlanması ne kadar sürüyor?”
Sosyal ve duygusal tarafı önemseyen biri ise:
“Bu renk hediyeyi vereceğim kişinin tarzına uyuyor mu, yıllar sonra aynı canlılıkta kalır mı, bu çalışma bir anıyı taşıyabilir mi?”
Bunlar birbirinin alternatifi olmak zorunda değil.
Örneğin aileden kalan bir motifin yeniden işlenmesi, yalnızca teknik bir üretim değildir. Renk seçimi, motifin korunması ve kumaşın dayanıklılığı kültürel hafızayla da ilişkilidir. DMC de el sanatlarının topluluk ve kültürler arasında bağ kurabildiğini ve kuşaklar arasında aktarım sağlayabildiğini vurguluyor. DMC
Dolayısıyla “iyi etamin ipi” hem teknik hem de kişisel bir ölçüt taşıyabilir.
8. Ekonomik Açıdan Bakınca Ucuz İp Her Zaman Ekonomik Değil
Burada basit bir hesap yapmak faydalı.
Diyelim ki bir projede 20 farklı renk kullanıyorsunuz. Her renkte birkaç metre tasarruf etmek önemsiz görünebilir. Fakat büyük bir çalışma boyunca ipteki kopmalar, renk tutarsızlıkları veya gereksiz tüylenme nedeniyle aynı bölümü yeniden işlemek zorunda kalırsanız zaman maliyeti ortaya çıkar.
Örneğin bir motifi yeniden yapmak 30 dakika sürüyorsa ve bunu 6 kez yaşadığınızı düşünelim:
30 dakika × 6 = 180 dakika
Yani yalnızca üç saat.
İpin fiyatındaki küçük farkın yanında üç saatlik emek çok daha büyük bir maliyet haline gelebilir.
Bu nedenle ip fiyatını yalnızca “çilesi kaç lira?” şeklinde değil, kullanılabilir metre + renk tutarlılığı + çalışma süresi + hata riski üzerinden değerlendirmek daha anlamlı.
9. Parlak İpler Her Desene Uygun mu?
Pamuklu klasik iplerin dışında metalik veya simli ipler de kullanılabiliyor. Örneğin DMC'nin Mouliné Étoile serisinde pamuk ve metalik poliamid kombinasyonu bulunuyor; ürün 6 ayrılabilir telden oluşuyor ve 8 metrelik çileler halinde sunuluyor. DMC B2B
Böyle ipler yıldız, kar tanesi, takı, gece manzarası veya ışık vurgusu gibi belirli alanlarda güzel sonuç verebilir.
Ama bütün deseni parlak iplikle yapmak her zaman daha iyi bir fikir değil.
Çünkü ipteki parlaklık, desenin ana çizgileriyle rekabet edebilir. Burada tasarım açısından “daha fazla efekt = daha iyi sonuç” şeklinde bir denklem kurmamak gerekiyor.
Bazen yalnızca birkaç ilmekte kullanılan parlak ip, yüzlerce mat ilmeğin arasında çok daha güçlü bir görsel etki oluşturabilir.
10. İyi Etamin İpi Alırken Hızlı Kontrol Listesi
Alışveriş sırasında şu maddelere bakılabilir:
• İçeriği: Pamuk oranı ve kullanılan lif türü belirtilmiş mi?
• Tel yapısı: İp ayrılabilir katlardan mı oluşuyor?
• Lif kalitesi: Hafifçe çekildiğinde aşırı tüylü veya düzensiz hale geliyor mu?
• Renk: Aynı renk numarasının farklı çilelerinde belirgin ton farkı var mı?
• Renk haslığı: Üretici yıkama ve solma dayanıklılığı hakkında bilgi veriyor mu?
• Kumaş uyumu: 11, 14, 16 veya 18 count gibi kullandığınız kumaşla uygun mu?
• Projenin amacı: Dekoratif tablo mu, yıkanacak bir ürün mü?
• Tel sayısı: Desenin dolgunluğu için kaç tel gerektiği konusunda üretici veya desen açıklaması ne söylüyor?
DMC'nin Aida rehberinde 14 count kumaşın başlangıç için önerilmesinin nedeni de burada anlam kazanıyor: Daha büyük ve belirgin delikler, yeni başlayan kişinin ilmekleri düzenli yerleştirmesini kolaylaştırıyor. DMC
11. Bence Asıl Mesele “En İyi İp” Değil, “Doğru Eşleşme”
Etamin ipini tek başına değerlendirmek biraz eksik kalıyor.
İyi sonuç aslında şu dört unsurun kesişiminden çıkıyor:
İp kalitesi + kumaş sıklığı + tel sayısı + desenin amacı.
14 count Aida üzerinde basit bir başlangıç deseni yapan kişi için kolay ayrılan, düzenli yapılı pamuklu bir ip yeterli olabilir.
18 count üzerinde çok detaylı bir portre çalışan kişi için ise daha kontrollü ve ince bir ip kullanımı önem kazanabilir.
Çanta veya tekstil ürünü yapan kişinin önceliği renk dayanıklılığı ve yıkama davranışı olabilir.
Hatıra amaçlı bir pano yapan kişinin ise renk doğruluğu, zaman içinde solma ve işin görsel bütünlüğü daha önemli hale gelebilir.
Yani “Şu ip iyidir, şu ip kötüdür” demek yerine kullanım senaryosuna bakmak çok daha doğru.
Forumda Asıl Merak Ettiğim Şeyler
Siz etamin ipi seçerken ilk olarak neye bakıyorsunuz?
İpin markası mı, pamuk oranı mı, renk seçenekleri mi, yoksa fiyatı mı daha belirleyici oluyor?
14 count, 16 count ve 18 count kumaşlarda aynı ipi farklı tel sayılarıyla kullananlarınız varsa sonuç nasıl değişti?
Bir de özellikle büyük projelerde merak ediyorum: Ucuz bir ip kullanıp sonradan renk veya tüylenme problemi yaşayan oldu mu? Ya da başlangıçta pahalı bulduğunuz bir ipin uzun vadede aslında daha ekonomik olduğunu düşündünüz mü?
Bence en faydalı deneyimler tam burada ortaya çıkıyor. Çünkü katalogdaki teknik bilgiler ipin özelliklerini anlatıyor; fakat yüzlerce ilmek sonrasında ipin elde nasıl davrandığını, ne kadar dolaştığını ve bitmiş çalışmanın yıllar sonra nasıl göründüğünü en iyi gerçek kullanıcı deneyimleri gösteriyor.
Kaynaklar: DMC'nin iplik teknik bilgileri, Aida kumaş rehberi, kumaş hazırlama ve bitmiş kanaviçe bakım/yıkama yönergeleri. DMC+3DMC+3DMC+3